Η δισκοπάθεια και η δισκοκήλη σίγουρα δεν είναι η ίδια πάθηση.

Με το παρακάτω άρθρο θα προσπαθήσω να εξηγήσω τις διαφορές για να μπορείτε να τις ξεχωρίζετε !!!

1. ΔΙΣΚΟΠΑΘΕΙΑ ονομάζουμε την απώλεια της δομικής ακεραιότητας του μεσοσπονδυλίου δίσκου.

2. ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ονομάζουμε την προβολή ή εξώθηση του πυρήνα του μεσοσπονδυλίου δίσκου εκτός αυτού.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά…

Ανατομία / Κινησιολογία :

1. Η δομή του σπονδύλου :

Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι αποτελούν βασική δομική μονάδα της σπονδυλικής μας στήλης και απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των κραδασμών που δέχεται ο κορμός μας.

Επίσης, καθιστούν δυνατή την κίνηση των σπονδύλων και μας επιτρέπουν να σκύβουμε και να στρίβουμε τον κορμό μας.

2. Σπόνδυλος

Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος αποτελείται απο τον πηκτοειδή πυρήνα, ενα ζελατινοειδές «μαξιλαράκι» που βρίσκεται στο κέντρο του δίσκου και αλεπάλληλες στοιβάδες από ανθεκτικούς αλλά ελαστικούς ινώδεις δακτυλίους που περιβάλλουν και προστατεύουν τον πυρήνα.

Οι δακτύλιοι αυτοί έχουν παράλληλες παχιές δεσμίδες κολλαγόνου και ινοχόνδρου, διαστρωματωμένες εναλλάξ με κλίση 60-70 μοιρών. Αυτή η δομή καθιστά τους ινώδεις δακτυλίους ιδιαίτερα ανθεκτικούς σε πιέσεις.

3. Παθογένεια :

Η δισκοπάθεια ξεκινάει όταν οι ινώδεις δακτύλιοι τραυματίζονται και σπάνε.

Αυτό συνήθως γίνεται με την άρση μεγάλου βάρους που θα πιέσει τους δίσκους πέρα από τα όριά τους.

Το άμεσα επικίνδυνο είναι όταν η άρση βάρους γίνετε με τον κορμό σκυμμένο εμπρός (σε κάμψη) και ταυτόχρονα σε στροφή αυτού. Τότε το βάρος δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στους δίσκους και οι πιθανότητες να τραυματιστούν και να σπάσουν κάποιοι από τους ινώδεις δακτυλίους πολλαπλασιάζονται.

Επίσης, φυσιολογικά φορτία τα οποία όμως δεν κατανέμονται ομοιόμορφα στη σπονδυλική στήλη και στους δίσκους λόγω κακής στάσης στην εργασία, στις δουλειές του σπιτιού, στην οδήγηση αλλά και στην συνήθη και πολύ κακή στάση του σώματος όταν καθόμαστε … (”γλιστρώντας” την λεκάνη σε ημικάθισμα). Σιωπηλή απειλή για τους δίσκους αποτελεί το λεγόμενο «επαναλαμβανόμενο μικροτραύμα» όπως κραδασμοί στην μέση ή οι λάθος άρσεις στο γυμναστήριο.

Σε αυτή την περίπτωση ακόμα και αυτά τα φυσιολογικά φορτία μπορούν να προκαλέσουν ”ενδοδισκική εκφύλιση” σε βάθος χρόνου…(Εικόνα 1.)

Καταρχήν ας γνωρίζουμε ότι το 40% των περιπτώσεων χρόνιας οσφυαλγίας συνδέονται αιτιολογικά με την δισκοπάθεια (ενδοδισκική εκφύλιση).

Εκτός απο την λάθος στάση του σώματός μας, το αυξημένο σωματικό βάρος, η κακή φυσική κατάσταση, η ηλικία, οι δονήσεις, το κάπνισμα, η φτωχή διατροφή, οι κληρονομικοί και διάφοροι άλλοι παράγοντες μπορούν αθροιστικά να εντείνουν το μικροτραύμα των μεσοσπονδύλιων δίσκων.

4. Από τη δισκοπάθεια στη δισκοκήλη

Όταν το τζέλ του πηκτοειδούς πυρήνα εισχωρεί ανάμεσα στις ρωγμές των τραυματισμένων ινώδων δακτυλίων και «φουσκώνει» η μια μεριά του δίσκου προς τα έξω, τότε έχουμε προβολή μεσοσπονδύλιου δίσκου (δισκοπροβολή)… (Εικόνα 2.)

Εάν το υλικό του πυρήνα διαπεράσει τις στοιβάδες τον δακτυλίων τότε το φαινόμενο ονομάζεται πρόπτωση μεσοσπονδυλίου δίσκου (κήλη)… (Εικόνα 3.)

Εάν το υλικό του πυρήνα βγεί εντελώς εκτός του δίσκου στον νωτιαίο σωλήνα τότε έχουμε απόπτωση αυτού… (Εικόνα 4.)

Οι δισκοκήλες στη μέση αφορούν σε συντριπτικό ποσοστό (98%) τους δύο τελευταίους μεσοσπονδύλιους δίσκους.

Αυτόν μεταξύ του τέταρτου και πέμπτου οσφυϊκού σπονδύλου (Ο4-Ο5) και αυτόν μεταξύ πέμπτου οσφυϊκού σπονδύλου και ιερού οστού (Ο5-I1).

Αυτό συμβαίνει διότι οι εν λόγω δίσκοι δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις, καθώς επωμίζονται το περισσότερο βάρος του κορμού.

5. Από την δισκοκήλη στην Ισχιαλγία:

Το τραύμα που περιορίζεται μόνο στους ινώδεις δακτυλίους του μεσοσπονδυλίου δίσκου δεν είναι απαραίτητα επώδυνο. Μελέτες έδειξαν ότι μόνο το εξωτερικό 1/3 των δακτυλίων συνδέεται με νευρικές απολήξεις που μεταφέρουν μηνύματα πόνου στον εγκέφαλο.

Ταυτόχρονα είναι δυνατόν να έχουμε τραυματίσει μεγάλο μέρος ενός ή και παραπάνω δίσκων μας και να μην έχουμε πονέσει ποτέ.

Αρχικά ο πόνος περιορίζεται τοπικά στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης …(Εικόνα 5.). Σε λίγες περιπτώσεις ο πόνος αντανακλά στο πίσω μέρος του γλουτού και σε ελάχιστες περιπτώσεις φτάνει έως και το γόνατο.

Στην περίπτωση όμως προβολής (ή και χειρότερα) πρόπτωσης υλικού του πηκτοειδούς πυρήνα (κήλη), τότε τα συμπτώματα είναι πιο σοβαρά.

Τα πιο συνήθη είναι ο έντονος πόνος βαθιά μέσα στο γλουτό, στο πλαϊνό ή το οπίσθιο μέρος του μηρού αλλά και κατά μήκος της γάμπας … (Εικόνα 6.)

Πολλές φορές παρατηρούνται μουδιάσματα, μυρμηγκιάσματα ή καψίματα στα ίδια σημεία ή ακόμα παρακάτω, στην ποδοκνημική και στα ακροδάχτυλα του ποδιού.

Συχνά αναφέρεται και μυική αδυναμία του ποδιού και σε βάθος χρόνου η ατροφία αυτού. Η δυσκολία στη βάδιση είναι το πλέον σύνηθες σύμπτωμα.

ΟΛΑ ΑΥΤΑ … συμβαίνουν γιατί η προβολή του δίσκου ερεθίζει την παρακείμενη νευρική ρίζα που εκφύεται από το κεντρικό νευρικό μας σύστημα και η οποία ρίζα στη συνέχεια σχηματίζει το ισχιακό νεύρο κατά μήκος του γλουτού και του πίσω μηρού μας.

Το ισχιακό νεύρο είναι ουσιαστικά ο δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του ποδιού μας και του εγκεφάλου μας.

Προωθεί τις εντολές που δίνει ο εγκέφαλός μας στο πόδι μας για στην λειτουργία των μυών.

Επίσης προωθεί τα ερεθίσματα … πόνου, αφής, θερμότητας, δόνησης κτλ. που δέχεται το πόδι…. πίσω στον εγκέφαλο.

Η πίεση και ο ερεθισμός αυτού του νεύρου στην ρίζα του δημιουργεί παρεμβολές στα σήματα που ανταλλάσσουν εγκέφαλος και πόδι.

Όλη αυτή η συμπτωματολογία στο πίσω μέρος του ποδιού που ονομάζεται

”ισχιαλγία ” είναι σήματα που αποστέλλονται σωστά από τον εγκέφαλο αλλά δεν μεταβιβάζονται όπως πρέπει από το ερεθισμένο νεύρο.

6. Αντιφλεγμονώδη φάρμακα:

Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα βοηθούν μόνο τις πρώτες 2-3 ημέρες.

Ο οργανισμός μας προκαλεί τοπικά φλεγμονή που διαρκεί 48-72 ώρες.

Μετά από μια συγκεκριμένη δόση του φαρμάκου η επιπλέον χορήγηση δεν προσφέρει την αναμενόμενη μετρίαση του πόνου διότι στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα παρατηρείται το φαινόμενο της ”οροφής”.

Ο ερεθισμός που προκαλεί η δισκοκήλη στην ρίζα είναι μηχανικής αλλά και χημικής φύσης. Το τζελ του πηκτοειδούς πυρήνα ερεθίζει χημικά το εξερχόμενο νεύρο.

Λόγω του ότι το τζελ αυτό είναι υπό φυσιολογικές συνθήκες αποκλεισμένο εντός των ινωδών δακτυλίων του δίσκου, δεν έρχεται σε επαφή με το κυκλοφορικό μας σύστημα.

Όταν λοιπόν ελευθερωθεί υλικό εκτός του δίσκου, το ανοσοποιητικό μας σύστημα το αντιλαμβάνεται ως ξένο σώμα και προσπαθεί να το καταπολεμήσει δημιουργώντας φλεγμονή.

Με την πάροδο 2-3 ημερών η δράση του ανοσοποιητικού συστήματος υποχωρεί αλλά η κήλη εξακολουθεί να ερεθίζει μηχανικά το νεύρο στη ρίζα του, ασκώντας απευθείας πίεση σε αυτό αλλά και στα αιμοφόρα αγγεία που το περιβάλλουν.

7. Πότε θα σκεφτούμε το χειρουργείο :

Σε γενικές γραμμές 9 στις 10 των περιπτώσεων δισκοκήλης αντιμετωπίζονται χωρίς χειρουργική παρέμβαση.

ΕΜΜΕΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ αντιμετώπισης ενδείκνυται μόνο σε περιπτώσεις όπου παρατηρούνται πολύ έντονα πιεστικά φαινόμενα επί της ρίζας του νεύρου που συνήθως συνοδεύονται από μυική αδυναμία ή και ατροφία του ποδιού με έλλειψη ανταπόκρισης σε φάρμακα και συντηρητικές θεραπείες.

ΑΜΕΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ επέμβασης χρήζουν οι περιπτώσεις όπου παρατηρείται ραγδαία αύξηση των νευρολογικών συμπτωμάτων που φτάνουν μέχρι και την δυσλειτουργία κατά την ”ενούρηση” και ”αφόδευση” γενικά,… αλλά και η ”ξαφνική στυτική δυσλειτουργία” για τους άνδρες.

8. Συντηρητική αντιμετώπιση :

Η συντηρητική αντιμετώπιση της δισκοκήλης κρύβεται στην μαγική λέξη «αποσυμπίεση».

Με την αποσυμπίεση της σπονδυλικής στήλης και την σωστή διαχείριση της φλεγμονής αποκαθίσταται η φυσιολογική αιμάτωση του νεύρου και επανέρχεται σταδιακά η φυσιολογική λειτουργία του ποδιού. Έτσι ο ασθενής ξαναβρίσκει την άνεση του και την ελευθερία στη βάδιση.

Όσο όμως το βάρος του σώματος πιέζει τον τραυματισμένο μεσοσπονδύλιο δίσκο με λάθος κινήσεις και σηκώνοντας φορτίο με λάθος τεχνική….., τότε το πυρηνικό υλικό θα εξωθείται εκτός αυτού, ερεθίζοντας την παρακείμενη νευρική ρίζα και παρατείνοντας τα συμπτώματα της ισχιαλγίας.

Η ΑΠΟΣΥΜΠΙΕΣΗ αυτή μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, τόσο κατά τη διάρκεια της συνεδρίας όσο και στο σπίτι.

… Κατά τη συνεδρία …

Υπεραιμία και χαλάρωση των παρά τη σπονδυλική στήλη μυών με μαλάξεις ή με λάμπα υπερύθρων(σαν αρχή)…

Α) Χειροπρακτική ανάταξη των δυσλειτουργικών αρθρώσεων στην οσφυική μοίρα ή στον πύελο (λεκάνη).

Β) Xρήση της τεχνικής «κάμψης-έλξης» (flexion-distraction technique) στην οσφυική μοίρα.

Γ) Αποσυμπίεση οσφυϊκής μοίρας (σε ειδικό για τέτοιες περιπτώσεις μηχανήματος έλξης και ειδικού πάγκου)

Δ) Διατάσεις των μυών που συμβάλλουν στην πίεση και στην λάθος λειτουργία της οσφυϊκής μοίρας (κατά προτεραιότητα), της πυέλου (λεκάνης) και κατόπιν των κάτω άκρων.

… Αποσυμπίεση στο σπίτι …

Α) Ανάπαυση στο κρεβάτι με τα πόδια τοποθετημένα ψηλά σε αρκετά μαξιλάρια (90-90 μοίρες) στα γόνατα και στους γοφούς).

Β) Αποφυγή άρσης βάρους και κάμψης του κορμού εμπρός.

Γ) Αποφυγή εργασιών που καταπονούν τη μέση, χρήση ζώνης οσφύος ΜΟΝΟ κατά την διάρκεια εργασιών που είναι αδύνατον να αποφευχθούν.

Δ) Χρήση θερμών επιθεμάτων.

Η επούλωση μιας κήλης μεσοσπονδυλίου δίσκου αργεί σε σύγκριση με την απλή οσφυαλγία μηχανικής αιτιολογίας.

Η διάρκεια και η πορεία της ίασης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως :

… η έκταση της κήλης

… η ηλικία

… το σωματικό βάρος

… η φυσική κατάσταση του ασθενούς

… το κάπνισμα, κ.α.

Ο πόνος και η δυσκολία στη βάδιση συνήθως αρχίζουν από την πρώτη ημέρα και διαρκούν ανάλογα με την κάθε περίπτωση (από 2 εβδομάδες έως 2 μήνες). Σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί τα συμπτώματα να κρατήσουν έως και 6 μήνες.

Οπότε σημαντικό είναι οι θεραπείες να αρχίσουν άμεσα ούτως ώστε να μειωθεί ο χρόνος της αποκατάστασης.

Εφόσον διαπιστωθεί κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, οι απαιτούμενες συνεδρίες χειροπρακτικής είναι περίπου 2-3 και ανάλογα με το μέγεθος της κήλης και την έκταση των συμπτωμάτων.

Μέσα στην πρώτη εβδομάδα, όπου θα γίνουν 2 συνεδρίες, αναμένεται να ξεκινήσει και η μετρίαση, έστω και σε μικρό βαθμό, των συμπτωμάτων.

9. Πρόληψη:

Ακόμα και μετά την υποχώρηση του πόνου και του μουδιάσματος, είναι σημαντικό η ενδυνάμωση του κορμού ώστε να αποτραπεί η επανεμφάνιση των συμπτωμάτων.

Με ειδικές διατάσεις και ασκήσεις κινησιολογίας που θα σου προτείνει ο φυσικοθεραπευτής οι πιθανότητες υποτροπής μειώνονται στο ελάχιστο.

Επίσης πρέπει να τεθεί υπό έλεγχο το σωματικό βάρος του πάσχοντα.

Ελπίζω να βοήθησα έστω….

Κέντρο Χειροπρακτικής Αποκατάστασης & Φυσικοθεραπείας

Dc Chiropraktor

Christopher Mouratidis

e-mail: christopher@kiropraktorsolna.com